Golden Delicious olma ko'chati
O'zbek xalqining sevimli Goldeni!
Yaratilganiga 1 asr bo'lgan bo'lsa ham, o'z o'rnini yo'qotmay kelayotgan olma navi. Shirin, nordonligi yo'q — to'liq pishganda asal yoki nokni eslatuvchi xushbo'y aromat paydo bo'ladi. O'zbekistondagi eng mashhur olmalardan biri.
Bu nav kimga kerak?
Mijozlar
Shirin ta'm, nordonlik yo'q. To'liq pishganda asal yoki nokni eslatuvchi xushbo'y aromat paydo bo'ladi. Eti qarsildoq va sersuv.
Sotuvchilar
Mahalliy bozor o'rgangan, doimiy xaridori bor. Oddiy omborda 3–5 oy, maxsus muzlatkichlarda (CA/ULO) 8–10 oygacha saqlanadi.
Yetishtiruvchilar
2–3 yildan hosilga kiradi, maksimal hosildorlik gektariga 25–35 tonna. Qisman o'zini o'zi changlatadi.
Nav xususiyatlari
- Nomi
- Golden Delicious (Golden)
- Pishish vaqti
- Sentyabr–oktyabr (hududga qarab)
- Kalibri
- 65–85 mm
- Meva og'irligi
- 140–200 gramm
- Shakari
- 15–18%
- Payvandtagi
- MM106
- Hosilga kirishi
- 2–3 yildan
- O'sishi
- O'rtacha kuchli o'sadi
- Maksimal hosildorligi
- Gektariga 25–35 tonna
- Saqlanishi
- Oddiy omborda 3–5 oy, maxsus muzlatkichlarda (CA/ULO) 8–10 oygacha
- Changlanishi
- Qisman o'zini o'zi changlatadi; changlatuvchi sifatida Granny Smith, Gala (Royal Gala, Gala Must), Fuji, Red Delicious (Starkrimson) ekish tavsiya qilinadi
Nav ustunliklari
- Shirin ta'm, xushbo'y aromatShirin ta'm, nordonlik yo'q. Meva to'liq pishib yetilganda unga xos desertbop, asal yoki nokni eslatuvchi shirin hid (aromat) paydo bo'ladi.
- Qarsildoq va sersuvYangi uzilgan olmaning eti oq-sarg'ish (kremsimon) rangda, juda zich, sersuv va tishlaganda yoqimli qarsillaydi.
- Bozori tayyorMahalliy bozor o'rgangan, doimiy xaridori bor. O'zbekistondagi eng mashhur olmalardan biri.
Golden Delicious haqida TOP faktlar
5 000 dollarlik daraxt
Stark Bro's ko'chatxonasi 1914-yilda g'ayritabiiy shirin olma berayotgan o'sha birinchi tasodifiy daraxtni va uning atrofidagi bir parcha yer huquqini fermer Anderson Mullinsdan 5 000 AQSh dollariga sotib olgan. O'sha davr (110 yil avvalgi pul qiymati) uchun bu astronomik summa bo'lib, hozirgi kunda 150 000 dollardan oshiqroq qiymatga teng demakdir! Daraxt o'g'irlanmasligi yoki zarar ko'rmasligi uchun uning atrofi po'lat panjara bilan o'ralib, signalizatsiya o'rnatilgan.
Red Delicious bilan aka-uka emas
Ko'pchilik nomi o'xshash bo'lgani uchun ularni aka-uka navlar deb o'ylaydi. Aslida Golden Delicious va Red Delicious navlarining genetik kelib chiqishi butunlay boshqa-boshqa. Ularni faqat marketing maqsadida — xaridorlar oson eslab qolishi va mashhur qizil olmaga raqobatchi qilib ko'rsatish uchun shunday nomlashgan.
57 000 ta gen — «super-ota-ona»
Golden Delicious'da 57 000 ta gen mavjud bo'lib, bu o'sha davrgacha o'rganilgan barcha o'simliklar ichida eng yuqori ko'rsatkich edi (hatto inson genlaridan ham ko'proq). Aynan shu boy genetikasi tufayli u eng chidamli va boshqa navlarni yaratishda eng ko'p qo'llaniladigan «super-ota-ona» olma hisoblanadi.
Muhim izoh
Golden Delicious qisman o'zini o'zi changlatadi, ammo qo'shimcha changlatish uchun yoniga quyidagi navlarni ekish tavsiya qilinadi: Granny Smith, Gala (Royal Gala, Gala Must), Fuji yoki Red Delicious (Starkrimson).
Ko'p beriladigan savollar
Golden Delicious qachon pishadi?▼
Sentyabr–oktyabr oylarida, hududga qarab.
Changlatuvchi kerakmi?▼
Qisman o'zini o'zi changlatadi, ammo yoniga Granny Smith, Gala (Royal Gala, Gala Must), Fuji yoki Red Delicious (Starkrimson) ekish tavsiya qilinadi.
Meva qancha saqlanadi?▼
Oddiy omborda 3–5 oy. Maxsus muzlatkichlarda (CA/ULO) 8–10 oygacha saqlash mumkin.
Necha yildan hosilga kiradi?▼
MM106 payvandtagida 2–3 yildan. Maksimal hosildorligi — gektariga 25–35 tonna.
Golden Delicious va Red Delicious aka-uka navlarmi?▼
Yo'q. Ularning genetik kelib chiqishi butunlay boshqa-boshqa — nomlari faqat marketing maqsadida o'xshatilgan.